حجت الاسلام جواد سلیمانی، استاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در آیین رونمایی از آثار جدید این موسسه که در باغ کتاب تهران برگزار شد، قوانین را به دو دسته کلی اعتباری و حقیقی تقسیم کرد. قوانین اعتباری، مانند قوانین راهنمایی رانندگی، قراردادی و قابل تغییر هستند، در حالی که قوانین حقیقی، چون نقطه جوش آب در ۱۰۰ درجه سانتیگراد، ازلی و ابدی بوده و قابل تغییر نیستند.
وی سپس این پرسش را مطرح کرد که آیا در تحولات اجتماعی و تاریخی نیز قوانین حقیقی وجود دارد؟ در این میان، برخی تحولات تاریخی را ناشی از تصادفات دانسته و عدهای دیگر، تمام پدیدهها را دارای علت و معلولی منطقی و قانونمند میدانند.
استاد حوزه و دانشگاه دو منبع اصلی برای استخراج قوانین حقیقی را مطالعات تاریخی و کتب دانشمندان برشمرد و به دانشمندانی چون مارکز، فروید و توینینگ اشاره کرد. اما وی نقدی بر قوانین استخراج شده از این منابع وارد دانست و گفت: این قوانین در بستر زمان دچار نقض شدهاند؛ چنانکه سیر تحول جوامع از بردهداری به فئودالی، سرمایهداری و سوسیالیسم که مارکز مطرح میکند، همواره استثناهایی داشته است. او به تلاشهای آیتالله مصباح یزدی در طبقهبندی و تفسیر این قوانین با مبانی قرآنی اشاره کرد و گفت: آیتالله مصباح در تلاشند تا نشان دهند قوانین محکمتر و درستتری وجود دارد که منشأ آنها قرآن کریم است.
حجت الاسلام سلیمانی کتاب خود را با عنوان «سنتهای تاریخی در قرآن» معرفی کرد که در آن به جمعآوری و تبیین این موارد پرداخته و دستهبندی علامه مصباح از سنتهای الهی را که شامل سنتهای عام (مانند سنت آزمایش)، سنتهای خاص اهل حق و سنتهای خاص اهل باطل است، به عنوان منبع قرار داده است.
وی به فواید شناخت سنتهای تاریخی قرآنی پرداخت و بیان کرد: نخستین فایده، تغییر نگاه ما به تحولات تاریخ است؛ همانگونه که امام خمینی (ره) در مورد انقلاب میفرمود «خرمشهر را خدا آزاد کرد» و به غرور نمیافتاد. دومین تأثیر، بر اعمال و رفتار ماست؛ ما پای جبهه حق میایستیم، زیرا میدانیم با مقاومت، نعمات الهی سرازیر خواهد شد.
این استاد حوزه و دانشگاه همچنین به جنگ رمضان اشاره کرد و افزود: در این جنگ، نظام اسلامی با وجود عده کم و امکانات محدود، در برابر نظام پرقدرت استعمار ایستاد و ملت ایران، یکدل و یکرنگ با رهبر جدید انقلاب همراه شدند. وی این وقایع را معجزاتی دانست که نباید به سادگی از کنار آنها گذشت و تأکید کرد: ما باید ابتدا سنتها را تبیین کنیم و سپس این اعجازها را به عنوان مصداق ارائه دهیم تا افرادی که به قرآن کریم باور ندارند، همراه شوند و مقاومت مردم نیز افزایش یابد.
حجت الاسلام سلیمانی در بخش دیگری از سخنان خود به فضای فرهنگی غرب و تلاش برای کمرنگ کردن باورهای کلامی در تاریخپژوهی پرداخت و اظهارکرد: در فضای دانشگاهی غرب، این اندیشه مطرح است که «با کلام نمیتوان تاریخ را نقد کرد، تاریخ را با تاریخ نقد کنید!» و این امر منجر به سست شدن بنیان دین جوانان میشود.
وی نقد خود را به علم تاریخ مدرن اینگونه بیان کرد که تعریف گزاره مشاهدتی قراردادی و دور از حقیقت است، در حالی که وحی و حدیث از مشاهده معتبرترند. او از تسلیم شدن در برابر عقاید پوچ محققین غربی انتقاد کرد و استناد به آیات قرآن و احادیث را مبنای علمی و مستند دانست.
نظر شما